Rozmowa i spontaniczna wypowiedź
Specjalista obserwuje długość wypowiedzi, tempo, płynność, dobór słów, strukturę zdań i to, czy pacjent potrafi przekazać sens mimo trudności. Ważna jest też świadomość własnych błędów i zdolność do ich korygowania.
Rozumienie
Sprawdza się rozumienie pojedynczych słów, prostych poleceń i bardziej złożonych zdań. W codziennym życiu szczególnie ważne jest ustalenie, czy pacjent rozumie informacje dotyczące bezpieczeństwa, leczenia i własnych potrzeb.
Nazywanie, powtarzanie, czytanie i pisanie
Różne zadania pozwalają zobaczyć, które elementy systemu językowego są zachowane, a które wymagają pracy. Czytanie i pisanie mogą być zarówno obszarem trudności, jak i dodatkowym kanałem komunikacji, gdy mówienie jest ograniczone.
Komunikacja funkcjonalna
Test nie zawsze pokazuje, jak pacjent poradzi sobie przy stole, w rozmowie telefonicznej czy podczas wizyty lekarskiej. Dlatego ocena powinna obejmować realne sytuacje oraz potrzeby danej osoby. W CLA wyniki diagnozy przekładamy na cele funkcjonalne i dobór sposobów komunikacji.
Co z tego wynika dla terapii?
Największą wartość ma plan, który łączy pracę nad konkretną funkcją z sytuacjami ważnymi dla pacjenta. Dlatego w CLA komunikację, funkcje poznawcze, emocje i samodzielność traktujemy jako elementy jednego procesu, a nie oddzielne „wyspy” terapii.
Najczęstsze pytania
Czy diagnozę trzeba powtarzać?
Tak, jeśli stan pacjenta się zmienia. Powtórna ocena pomaga sprawdzić postęp i dostosować cele terapii.
Czy rodzina może być obecna podczas oceny?
Czasem obecność bliskiej osoby pomaga zebrać wywiad i poznać realne trudności. Sama część diagnostyczna może jednak wymagać warunków ograniczających podpowiadanie.